- Dưa hấu chín đỏ, là loại trái được nhân dân thường chọn để chưng cúng trên bàn thờ Tổ tiên trong ngày Tết cổ truyền dân tộc.

- Chính vụ của dưa hấu xưa nay vẫn là mùa nắng (“Trời nắng tốt dưa, Trời mưa tốt lúa”). Bài tựa hiệu chính sách Lĩnh Nam chích quái liệt truyện của Lê Quý Đôn cũng có nói rõ: “Sản vật mùa hè của nước ta, không gì quý bằng dưa đỏ, nêu truyện Quả dưa đỏ để tỏ rõ cái ý cậy của mình làm, không nhờ ơn người”.

- Lĩnh Nam chích quái là một tác phẩm sưu tập văn học dân gian Việt Nam, xuất hiện vào khoảng đời Lý, Trần, không biết ai làm, tương truyền do Trần Thế Pháp soạn, Vũ Quỳnh đề tựa. Sách gồm 22 truyện truyền thuyết và cổ tích được truyền khẩu trong dân gian từ lâu đời (Hồng Bàng về sau), chủ yếu là những cổ tích gốc của nước ta, đậm tính dân tộc.

- Hương vị dưa hấu đỏ trưng Tết là phong tục tập quán lâu đời của người dân đất phương Nam.

Hương vị dưa hấu đỏ trưng Tết là phong tục tập quán lâu đời của người dân đất phương Nam.

- “Tây qua” mà Nguyễn Trọng Thuật đã dựa vào đó để xây dựng thành truyện Quả dưa đỏ - tiểu thuyết chương hồi – là một trong 22 truyện ấy. Mai Yến tuy là con nuôi của vua Hùng Vương thứ 17 (Nghị Vương), được vua đặt hiệu là An Tiêm. Sống trong cảnh lầu son gác tía nhưng ông không lấy phú quý vinh quang cậy ỷ mà lại thích tiến thân bằng con đường tự lập. Do vậy có kẻ sàm tấu cho là bất cần triều lộc. Ông phải bị đày ra hoang đảo Nga Sơn.

- Nạn nhân của một vụ vu oan giá họa phải cùng vợ và hai con sống trên một hòn đảo vắng giữa biển Đông. Trong 14 năm liền gian nan vất vả ấy, An Tiêm tìm được giống dưa đỏ (dưa hấu – “tây qua”) đem trồng và nhân ra, lấy trái bán (trao đổi) cho thuyền buôn nước ngoài. Hoang đảo dần dần đông vui hơn vì có thêm nhiều người đến bắt chước, khẩn đất trồng dưa ngày càng sung mậu. Vua Hùng nghe tin, xóa bỏ oan án, và Tết năm ấy cho thuyền ra đảo rước gia đình ông về:

Do vậy xưa nay ai cũng cho dưa hấu là đặc sản quý, nên chọn để cúng Ông Bà, nói lên ý chí truyền thống tự lực cánh sinh, xanh vỏ mà đỏ lòng.

TheGioiDaQuy.net